Kentte yürümek, durakta beklemek, bir araca binmek… Çoğumuz için sıradan sayılan bu eylemler, bazıları için başlı başına bir mücadeleye dönüşebiliyor. Dr. Cihan Erçetin’in Kentsel Ulaşımda Erişilebilirlik: Engelleri Anlamak, Engelleyeni Bulmak kitabı tam da bu noktadan yaklaşıyor meseleye: “engel” dediğimiz şeyin yalnızca fiziksel bir nesne olmadığını, çoğu zaman zihinsel, yönetsel ve politik bir üretim olduğunu hatırlatıyor.

Kitap boyunca kaldırımların eğiminden toplu taşıma araçlarının tasarımına, parkların erişiminden mevzuatın sessiz boşluklarına kadar gündelik hayatta kanıksadığımız pek çok duraklama anı yeniden düşünülüyor.

Üstelik erişilebilirlik yalnızca tekerlekli sandalye kullanıcıları üzerinden ele alınmıyor; yaşlılar, çocuklar, refakatçiler, geçici sakatlık yaşayanlar ya da kentte yönünü kaybeden herkes bu zincirin bir halkası olarak karşımıza çıkıyor.

Bu yaklaşım, “erişilebilir kent” fikrini dar bir uzmanlık alanından çıkarıp ortak bir kent deneyimine dönüştürüyor.

Erçetin’in çalışmasını değerli kılan noktalardan biri de teorik çerçevenin sahayla sürekli temas hâlinde olması.

Saha gözlemleri, odak grup görüşmeleri ve birebir deneyimlerden süzülen anlatılar, kitabı yalnızca akademik bir inceleme olmaktan çıkarıyor; okuru doğrudan sorumluluğun ortasına bırakıyor.

Çünkü burada mesele, engelleri saymak değil; onları kimlerin, hangi tercihlerle ürettiğini görünür kılmak.

Bu kitap, erişilebilirliği bir “iyi niyet” meselesi olarak değil, doğrudan bir kent hakkı ve insan hakkı olarak ele almak isteyenler için güçlü bir çağrı. Daha adil, daha kapsayıcı ve gerçekten herkes için tasarlanmış kentlerin mümkün olup olmadığını değil, neden hâlâ mümkün kılınmadığını sorgulayan bir metin. Yeni çıkanlar rafında duruyor ama soruları oldukça eski — ve hâlâ güncel.

Kitabın adı: Kentsel Ulaşımda Erişilebilirlik - Engelleri Anlamak, Engelleyeni Bulmak
Yayınevi: İdealkent Yayınları
Yazar: Cihan Erçetin
Basım tarihi: 2025
Sayfa sayısı: 260